Άρθρο του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακού Σχεδιασμού στο Netweek

Ημερομηνία Δημοσίευσης: 10/05/2010

Ανοιχτές κοινωνίες, ανοιχτές διαδικασίες, ανοιχτή διακυβέρνηση ή αλλιώς…«ο Πολίτης της Πληροφορίας»

Έχουν περάσει αρκετά χρόνια από τότε που πρωτοεκφράστηκε το όραμα για τη μετάβαση στην εποχή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Δεν έχουν γίνει, όμως, αρκετά βήματα ακόμη για να πραγματοποιηθεί ουσιαστικά αυτή η μετάβαση.

Τα προφανή οφέλη από την υιοθέτηση ηλεκτρονικών διαδικασιών στις συναλλαγές με το Δημόσιο είναι πλέον κοινός τόπος. Τόσο οι πολίτες όσο και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας περιμένουν να υποδεχτούν με ανακούφιση κάθε νέα εξέλιξη προς την κατεύθυνση αυτή.

Οι δύσκολες συγκυρίες με τις οποίες βρισκόμαστε αντιμέτωποι καθιστούν ακόμη επιτακτικότερη την ανάγκη για νέους θεσμούς και νέα ήθη στη σύγχρονη διακυβέρνηση. Θεσμούς, που όπως είναι αναμενόμενο, προϋποθέτουν την αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών αν θέλουν να συμβαδίσουν με τις απαιτήσεις και τις επιταγές των καιρών.

Κάνουμε λόγο για συνήθειες και σχέσεις που μάλλον θα έπρεπε να θεωρούνται δεδομένες…Σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και κράτους. Αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα της Δημόσιας Διοίκησης. Διαφάνεια διαδικασιών και ανοιχτή συμμετοχή όλων στη διαμόρφωση της πολιτικής και των κοινωνικοοικονομικών εξελίξεων…Δεν είναι δεδομένες. Αλλά επιτέλους θα γίνουν. Πρέπει να γίνουν και έχουν ήδη αρχίσει.

Θα γίνουν τώρα, όχι επειδή ωρίμασαν απλώς οι συνθήκες για να υποδεχτούμε τέτοιες αλλαγές, αλλά επειδή το στοίχημα της ανάκαμψης θα κερδηθεί μόνο αν υλοποιηθούν τώρα παρεμβάσεις που χρονίζουν στα λόγια και υπολείπονται σε πράξεις. Παρεμβάσεις ολοκληρωμένες, οριζόντιες, που θα αξιοποιούν τις Νέες Τεχνολογίες, τις ψηφιακές υπηρεσίες και τις υπάρχουσες υποδομές, όπου αυτό είναι δυνατό.

Ήδη, η υιοθέτηση της «Ανοιχτής Δημόσιας Διαβούλευσης», μιας διαδικασίας καινοτομικής για τα ελληνικά δεδομένα, επιδιώκει να καταστήσει όλους τους πολίτες και τους φορείς κοινωνούς στην προσπάθεια για τη μεταμόρφωση του δυσκίνητου κράτους σε ένα ευέλικτο κρατικό μοντέλο. Ένα μοντέλο που θα εξασφαλίζει νέες ευκαιρίες, ισότιμη πρόσβαση στην κοινωνία της γνώσης και προϋποθέσεις για μια στέρεη ανάπτυξη.

Αυτό είναι μόνο η αρχή. Η Ειδική Γραμματεία Ψηφιακού Σχεδιασμού, εφαρμόζοντας μια νέα στρατηγική απόλυτα εναρμονισμένη με τις προσπάθειες της κυβέρνησης για το μετασχηματισμό της Δημόσιας Διοίκησης, έχει δρομολογήσει μια σειρά δράσεων για τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υποδομών.

Οι παρεμβάσεις αυτές πρόκειται να υλοποιηθούν μέσω στοχευμένων προσκλήσεων για νευραλγικούς τομείς της Διοίκησης: Οικονομία, Υγεία, Προστασία του Πολίτη, Δικαιοσύνη. Τομείς στους οποίους είναι άμεση ανάγκη να υιοθετηθούν μηχανισμοί για την εξασφάλιση του Ελέγχου και της Διαφάνειας. Μηχανισμοί που να διευκολύνουν τον αγώνα για την εξάλειψη χρόνιων στρεβλώσεων που αποτελούν βαρίδια για τον εξορθολογισμό της Διοίκησης και την υγιή οικονομική μας ανάπτυξη. Μηχανισμοί που θα μετατοπίσουν το βάρος της εξοικονόμησης δαπανών και των αυστηρών μέτρων που είμαστε αναγκασμένοι να υιοθετήσουμε, σε σύγχρονα ψηφιακά συστήματα και λειτουργίες πρωτόγνωρες για τη χώρα μας αλλά επιτέλους υλοποιήσιμες.

Έμφαση πρέπει να δοθεί και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών μέσω της αξιοποίησης των ΤΠΕ. Οι παρεχόμενες δημόσιες υπηρεσίες πρέπει να γίνουν πιο αποδοτικές, πιο φιλικές προς τον πολίτη, πιο αποτελεσματικές. Η μείωση της γραφειοκρατίας μπορεί να επιτευχθεί με την εφαρμογή ηλεκτρονικών συστημάτων που απλοποιούν και επιταχύνουν την επικοινωνία με τους πολίτες. Αυτό προϋποθέτει, φυσικά, την κατάλληλη εκπαίδευση και τη συμβουλευτική υποστήριξη όλων των συναλλασσομένων με τη διοίκηση.

Η δημοσιοποίηση των δημόσιων δεδομένων είναι μία ακόμη εξίσου σημαντική παράμετρος στην προσπάθεια για την καθιέρωση δημοκρατικών, συμμετοχικών διαδικασιών. Το πληροφοριακό απόθεμα της Δημόσιας Διοίκησης επιβάλλεται να επιστρέφει στους πολίτες, μέσω της διάθεσής του σε μορφή επεξεργάσιμη από τον καθένα. Η ψηφιοποίηση πληροφοριών όπως τα οικονομικά στοιχεία του προϋπολογισμού, στατιστικά δεδομένα ή στοιχεία διαγωνισμών προμηθειών, είναι μόνο ένα μέρος όσων θα καταστούν σταδιακά προσβάσιμα από όλους.

Εξίσου διάφανες και αξιόπιστες με τις λειτουργίες που ενσωματώνονται προοδευτικά στο δημόσιο τομέα, απαιτείται να είναι και οι διαδικασίες μέσω των οποίων υλοποιούνται όλες οι παραπάνω παρεμβάσεις. Η διασφάλιση μιας απόλυτα διαφανούς και ξεκάθαρης διαδικασίας αξιολόγησης και επιλογής των έργων που προωθούνται, είναι το ελάχιστο προαπαιτούμενο για την εξυγίανση των χρονοβόρων αυτών διαδικασιών. Το ίδιο ισχύει και για την ανάγκη εξειδίκευσης των έργων που επιτυγχάνεται μόνο με στοχευμένες και συγκεκριμένες προσκλήσεις, οι οποίες ανταποκρίνονται σε αναλυτικά προσδιορισμένες ανάγκες.

Συζητάμε για ανοιχτές κοινωνίες, ανοιχτές διαδικασίες, ανοιχτά πρότυπα. Δεν αναφερόμαστε πλέον σε ευχολόγια χωρίς αντίκρισμα. Αναφερόμαστε σε δράσεις με ορατό ορίζοντα υλοποίησης. Δράσεις που θα κάνουν πράξη όλες τις απαιτούμενες θεσμικές αλλαγές. Αρκεί να μπορούμε όλοι να τις κάνουμε και κτήμα μας, ατομική επιλογή, τρόπο ζωής…